Ly hôn có yếu tố nước ngoài ngày càng phổ biến trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Đây là một thủ tục phức tạp, đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật để đảm bảo quyền lợi các bên.

Bài viết dưới đây TNP Lawyers sẽ hướng dẫn chi tiết thủ tục xin ly hôn có yếu tố nước ngoài theo quy định pháp luật hiện hành.

Ly hôn có yếu tố nước ngoài là gì?

Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án.

Theo đó, tại Điều 127 Luật hôn nhân và gia đình 2014 quy định ly hôn có yếu tố nước ngoài là việc ly hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, giữa người nước ngoài với nhau thường trú ở Việt Nam được giải quyết tại cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam.

Điều kiện ly hôn có yếu tố nước ngoài:

• Một bên là người nước ngoài: Một trong hai vợ chồng là người mang quốc tịch nước ngoài hoặc không có quốc tịch.
• Cả hai bên là người Việt Nam nhưng sống ở nước ngoài: Hai vợ chồng có quốc tịch Việt Nam nhưng cư trú và làm việc hoặc sinh sống tại nước ngoài.
• Ly hôn liên quan đến tài sản hoặc quyền lợi ở nước ngoài: Tranh chấp tài sản, quyền nuôi con hoặc các nghĩa vụ khác có liên quan đến yếu tố nước ngoài

Trong trường hợp bên là công dân Việt Nam không thường trú ở Việt Nam vào thời điểm yêu cầu ly hôn thì việc ly hôn được giải quyết theo pháp luật của nước nơi thường trú chung của vợ chồng; nếu họ không có nơi thường trú chung thì giải quyết theo pháp luật Việt Nam.

Việc giải quyết tài sản là bất động sản ở nước ngoài khi ly hôn tuân theo pháp luật của nước nơi có bất động sản đó.

Xem thêm: thủ tục ly hôn vắng mặt

Các trường hợp ly hôn có yếu tố nước ngoài?

Căn cứ tại Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định các trường hợp được quyền yêu cầu giải quyết ly hôn như sau:

• Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.
• Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.
• Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Theo đó, ly hôn có yếu tố nước ngoài bao gồm các trường hợp cụ thể như:

• Ly hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài;
• Ly hôn giữa người nước ngoài với nhau thường trú ở Việt Nam khi họ có yêu cầu.
• Cả hai bên là người Việt Nam nhưng đăng ký kết hôn hoặc sinh sống ở nước ngoài
• Ly hôn liên quan đến tài sản hoặc quyền lợi ở nước ngoài

Thủ tục xin ly hôn có yếu tố nước ngoài theo quy định pháp luật

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ xin ly hôn có yếu tố nước ngoài

Hồ sơ ly hôn bao gồm các giấy tờ sau:

• Đơn xin ly hôn (theo mẫu quy định).
• Bản sao giấy tờ tùy thân: chứng minh nhân dân hoặc căn cước công dân, hộ chiếu (sao y bản chính), Sổ hộ khẩu (sao y bản chính).
• Bản chính Giấy chứng nhận kết hôn
• Bản sao giấy khai sinh của con
• Chứng từ liên quan đến tài sản chung (nếu có tranh chấp): Cung cấp bản sao các giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, sổ tiết kiệm, hoặc hợp đồng mua bán tài sản
• Xác nhận về tình trạng của một bên khi không rõ địa chỉ cư trú: Trường hợp vợ hoặc chồng đã xuất cảnh ra nước ngoài và không liên lạc được, cần có giấy xác nhận từ chính quyền địa phương về việc một bên đã xuất cảnh.
• Trường hợp kết hôn theo pháp luật nước ngoài:

• Nếu hai bên đăng ký kết hôn tại nước ngoài và muốn ly hôn ở Việt Nam, phải thực hiện thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự giấy chứng nhận kết hôn. Sau đó, làm thủ tục ghi chú kết hôn tại Sở Tư pháp trước khi nộp đơn ly hôn.
• Nếu chưa ghi chú kết hôn nhưng vẫn muốn ly hôn, trong đơn xin ly hôn cần nêu rõ lý do không thực hiện ghi chú.

Bước 2: Nộp đơn xin ly hôn tại cơ quan có thẩm quyền

Người nộp đơn nộp tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi bị đơn cư trú, làm việc hoặc nơi nguyên đơn cư trú (nếu không rõ địa chỉ của bị đơn).

Sau khi nhận đơn xin ly hôn, Tòa án sẽ xem xét và xác định đúng thẩm quyền giải quyết theo quy định pháp luật. Tòa án sau đó gửi thông báo yêu cầu người nộp đơn thanh toán tiền tạm ứng án phí. Người nộp đơn sẽ nộp tiền tạm ứng án phí và cung cấp biên lai thanh toán cho Tòa án. Khi nhận được biên lai, Tòa án sẽ chính thức thụ lý vụ án và gửi thông báo thụ lý đến Viện Kiểm sát cùng cấp và bị đơn.

Bước 3: Hòa giải tại tòa án

Hòa giải là bước bắt buộc, nhằm giúp hai bên đạt thỏa thuận về việc ly hôn, phân chia tài sản, quyền nuôi con, hoặc trách nhiệm cấp dưỡng.

Tòa án tiến hành mời cả hai bên cùng tham dự phiên hòa giải. Nếu một bên vắng mặt (có lý do chính đáng), Tòa án sẽ tổ chức phiên hòa giải khác.

• Nếu hòa giải thành: Hai bên thuận tình ly hôn và cùng thống nhất các thỏa thuận liên quan. Tòa án ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn, kết thúc vụ việc.
• Nếu hòa giải không thành: Tòa án chuyển vụ án sang giai đoạn xét xử.

Bước 4: Xét xử tại tòa án

Tòa án tổ chức phiên xét xử công khai hoặc kín (theo yêu cầu). Các bên được trình bày lý do, bằng chứng, và quan điểm trước Tòa.

Sau khi xem xét toàn bộ hồ sơ và lập luận, Tòa án sẽ ra phán quyết cuối cùng:

• Công nhận ly hôn.
• Phân chia tài sản chung
• Quyền nuôi con và nghĩa vụ cấp dưỡng.

Bước 5: Tòa án ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn có yếu tố nước ngoài

Quyết định có hiệu lực ngay sau khi ban hành. Các bên nhận quyết định hoặc bản án ly hôn tại Tòa án.

Thời gian giải quyết: Tùy theo vụ việc làm có thời gian giải quyết khác nhau, trung bình thời gian từ 04 – 06 tháng hoặc lâu hơn nếu có tranh chấp phức tạp.

Cơ quan có thẩm quyền giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài

Theo quy định tại Điều 37 Bộ luật dân sự 2015 thì cơ quan có thẩm quyền giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài là tòa án nhân dân cấp Tỉnh.

Tuy nhiên, một số trường hợp ly hôn có yếu tố nước ngoài thuộc thẩm quyền của tòa án nhân dân cấp huyện theo Khoản 4 Điều 35 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 như: Tòa án nhân dân cấp huyện nơi cư trú của công dân Việt Nam hủy việc kết hôn trái pháp luật, giải quyết việc ly hôn, các tranh chấp về quyền và nghĩa vụ của vợ chồng, cha mẹ và con, về nhận cha, mẹ, con, nuôi con nuôi và giám hộ giữa công dân Việt Nam cư trú ở khu vực biên giới với công dân của nước láng giềng cùng cư trú ở khu vực biên giới với Việt Nam.

Ly hôn có yếu tố nước ngoài hết bao nhiêu tiền?

Đối với án phí ly hôn không có giá ngạch

Theo Nghị quyết 326-2016-UBTVQH14 án phí ly hôn có yếu tố nước ngoài không có giá ngạch là 300.000 đồng.

Đối với án phí ly hôn có giá ngạch

• Từ 6.000.000 đồng trở xuống: 300.000 đồng
• Từ trên 6.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng: 5% giá trị tài sản có tranh chấp
• Từ trên 400.000.000 đồng đến 800.000.000 đồng: 20.000. 000 đồng + 4% của phần giá trị tài sản có tranh chấp vượt quá 400.000.000 đồng
• Từ trên 800.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng: 36.000.000 đồng + 3% của phần giá trị tài sản có tranh chấp vượt 800.000.000 đồng
• Từ trên 2.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng: 72.000.000 đồng + 2% của phần giá trị tài sản có tranh chấp vượt 2.000.000.000 đồng
• Từ trên 4.000.000.000 đồng: 112.000.000 đồng + 0,1% của phần giá trị tài sản tranh chấp vượt 4.000.000.000 đồng.

Một số câu hỏi liên quan đến ly hôn có yếu tố nước ngoài

Nếu một bên vợ hoặc chồng đang sinh sống ở nước ngoài, tôi có thể ly hôn tại Việt Nam không?

Có thể. Nếu một bên vợ hoặc chồng đang sinh sống ở nước ngoài, người còn lại có thể nộp đơn xin ly hôn tại Tòa án Việt Nam nếu có đủ thẩm quyền giải quyết, chẳng hạn như có tài sản ở Việt Nam hoặc nếu có con chung tại Việt Nam. Tòa án sẽ tiến hành các thủ tục thông báo hoặc niêm yết công khai nếu không xác định được nơi cư trú của bên kia.

Cơ sở pháp lý: Điều 37, Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự 2015

Nếu chỉ có một bên đương sự sinh sống tại nước ngoài, tòa án nào có thẩm quyền giải quyết ly hôn thuận tình?

Trong trường hợp này, tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi có địa chỉ cư trú của đương sự đang sinh sống tại Việt Nam sẽ có thẩm quyền giải quyết ly hôn thuận tình.

Nếu cả hai bên đều đang sinh sống tại nước ngoài, việc ly hôn cần thực hiện tại cơ quan có thẩm quyền tại quốc gia nơi cả hai đang sinh sống. Tuy nhiên, các bên vẫn cần cung cấp đầy đủ giấy tờ hợp pháp liên quan đến tình trạng hôn nhân và địa chỉ cư trú của mình để đảm bảo hồ sơ được chấp nhận.

Cơ sở pháp lý: Điều 37 Bộ luật tố tụng dân sự 2015

Trong trường hợp ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài, cần chuẩn bị những giấy tờ hợp pháp nào để nộp cho tòa án?

Đối với ly hôn thuận tình có yếu tố nước ngoài, các bên cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ hợp pháp bao gồm:

• Đơn yêu cầu công nhận ly hôn thuận tình (theo mẫu quy định của pháp luật Việt Nam).
• Bản sao giấy chứng nhận kết hôn, được hợp pháp hóa lãnh sự nếu đăng ký kết hôn tại nước ngoài.
• Giấy tờ chứng minh địa chỉ cư trú của đương sự ở Việt Nam hoặc nước ngoài (ví dụ: hộ khẩu, giấy tạm trú, hợp đồng thuê nhà).
• Bản sao chứng minh nhân dân, căn cước công dân hoặc hộ chiếu của cả hai bên.

Có thể yêu cầu ly hôn nếu một bên vợ hoặc chồng là người nước ngoài và không đồng ý?

Có thể. Trong trường hợp ly hôn đơn phương, nếu một bên là người nước ngoài không đồng ý ly hôn, bên còn lại vẫn có quyền yêu cầu Tòa án Việt Nam giải quyết. Tòa án sẽ tiến hành hòa giải và nếu không thành, sẽ xét xử theo quy định của pháp luật Việt Nam, đồng thời xem xét yếu tố quốc tế liên quan.

Cơ sở pháp lý: Điều 56 Luật hôn nhân và gia đình 2014

Ly hôn có yếu tố nước ngoài có ảnh hưởng đến quyền nuôi con không?

Quyền nuôi con trong ly hôn có yếu tố nước ngoài được giải quyết dựa trên lợi ích tốt nhất của trẻ. Tòa án Việt Nam sẽ xem xét các yếu tố như độ tuổi của con, khả năng chăm sóc, cũng như nguyện vọng của con (từ 07 tuổi). Trong trường hợp có sự khác biệt về luật pháp giữa các quốc gia, Tòa án sẽ cố gắng đảm bảo quyền lợi của trẻ và có thể phối hợp với cơ quan tư pháp của quốc gia nơi trẻ sinh sống.

Cơ sở pháp lý: Điều 81, 82, 83 Luật hôn nhân và gia đình 2014

Ly hôn có yếu tố nước ngoài có thể giải quyết thông qua hòa giải không?

Có thể. Giống như các vụ ly hôn trong nước, ly hôn có yếu tố nước ngoài cũng sẽ trải qua giai đoạn hòa giải tại Tòa án. Tuy nhiên, nếu một bên vắng mặt hoặc không thể tham gia hòa giải vì lý do cư trú tại nước ngoài, Tòa án sẽ xem xét các phương án hòa giải khác như thông qua đại diện pháp lý hoặc ủy quyền.

Cơ sở pháp lý: Điều 205 Bộ luật tố tụng dân sự 2015

Có thể yêu cầu ly hôn nếu một bên vợ hoặc chồng không quay lại Việt Nam sau khi kết hôn?

Có thể. Nếu một bên vợ hoặc chồng không quay lại Việt Nam và không có thông tin về nơi cư trú, bạn vẫn có thể yêu cầu ly hôn tại Việt Nam. Tòa án sẽ tiến hành thông báo công khai qua phương tiện truyền thông hoặc niêm yết tại nơi cư trú cuối cùng của bị đơn trước khi tiến hành xét xử.

Cơ sở pháp lý: Điều 51 và Điều 56 Luật hôn nhân và gia đình 2014

Nếu một bên vợ hoặc chồng không tham gia phiên tòa, Tòa án có thể xét xử không?

Trong trường hợp một bên vợ hoặc chồng không tham gia phiên tòa, Tòa án vẫn có thể xét xử nếu có lý do chính đáng. Tòa án sẽ xem xét các yếu tố như việc thông báo hợp lý, lý do vắng mặt và liệu có thể thực hiện các biện pháp khác để đảm bảo quyền lợi của các bên hay không. Nếu bên vắng mặt có đầy đủ lý do và đã thông báo đầy đủ, Tòa án sẽ tiếp tục xét xử vụ án.

Cơ sở pháp lý: Điều 227 Bộ luật tố tụng dân sự 2015

Dịch vụ ly hôn có yếu tố nước ngoài tại TNP Lawyers

• Tư vấn pháp lý về ly hôn có yếu tố nước ngoài
• Hỗ trợ soạn thảo đơn xin ly hôn và chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, bao gồm các giấy tờ cần thiết như giấy đăng ký kết hôn, giấy khai sinh con, chứng từ tài sản.
• Hướng dẫn thủ tục hợp pháp hóa giấy tờ có yếu tố nước ngoài và đảm bảo giấy tờ hợp lệ để sử dụng tại Tòa án Việt Nam.
• Tư vấn về việc phân chia tài sản chung và riêng, đặc biệt là các tài sản tại nước ngoài, và giải quyết các tranh chấp liên quan đến tài sản có yếu tố nước ngoài.
• Xử lý quyền nuôi con trong ly hôn có yếu tố nước ngoài
• Đại diện khách hàng trong các vụ ly hôn có yếu tố nước ngoài, bao gồm việc tham gia hòa giải và phiên tòa để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng.

Trên đây là toàn bộ nội dung về thủ tục xin ly hôn có yếu tố nước ngoài theo quy định pháp luật tại TNP Lawyers. Quý khách hàng có nhu cầu hỗ trợ pháp lý về ly hôn có yếu tố nước ngoài, liên hệ ngay với TNP Lawyers để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời!